اسلام آباد— حالیہ دناں وچ ، پاکستان دے دارالحکومت دے ماحول وچ اک ایسا منظر نظر آیا جو کئی دہائیاں تو ں عالمی سیاست دا خواب رہیا ا ے۔ ایران تے امریکہ دے اعلیٰ سطحی وفود، جہناں نو اک دوجے دے سخت حریف سمجھیا جاندا اے، اسلام آباد چ بیٹھ کے مذاکرات دی میز قائم کرنا کوئی غیر معمولی واقعہ نئیں سی۔ بھاویں ایہہ گل بات بظاہر کسے تحریری معاہدے یا باقاعدہ اعلان نال ختم نئیں ہوئی، پر سفارتکاری دی زبان نوں سمجھن آلے لوک جاندے نیں کہ “کوئی وی نتیجہ کدی کدی اک وڈا نتیجہ ہوندا اے۔”
ایس سارے عمل دا کریڈٹ تے سارا کریڈٹ فیلڈ مارشل عاصم منیر، وزیر اعظم شہباز شریف تے اوہناں دی انتھک ٹیم نوں بغیر کسی رلت دے جاندا اے.
فیلڈ مارشل عاصم منیر : خاموش سفارتکاری دا معمار
ایس سہ فریقی اجلاس دے پچھے اصل محرک قوت فیلڈ مارشل عاصم منیر دی ’’اسٹریٹجک بصیرت‘‘ سی، جس نے پاکستان نوں ’’بفر اسٹیٹ‘‘ توں ’’ثالث اسٹیٹ‘‘ تیکر لے گیا۔ اوہناں نے دنیا نوں قائل کیتا کہ پاکستان دی فوجی طاقت نہ صرف وطن دے دفاع لئی اک کلیدی ضمانت اے، بلکہ خطے وچ امن قائم کرن لئی وی اے۔
اوہناں دی اگوائی ہیٹھ پاکستانی سکیورٹی اسٹیبلشمنٹ نے تہران تے واشنگٹن دوناں نوں اوہ ”اعتماد” دتا جیہدی بنیاد تے اوہ اک دوجے نال بیٹھن نوں تیار سن۔ ایہہ اوہناں دی شخصیت تے پیشہ ورانہ مہارت دا خوف سی جس نے دوہاں طاقتاں نوں اسلام آباد دی میزبانی دے ماتحت کیتا۔
وزیر اعظم شہباز شریف تے حکومتی ٹیم: سفارتی ہنر دا ثبوت
سیاسی محاذ تے وزیر اعظم شہباز شریف تے اوہناں دی ٹیم نے جس محنت نال ایس تقریب دا پربندھ کیتا اوہ قابل ذکر سی۔ وزیر اعظم نے اپنی “پاکستان فرسٹ” پالیسی دے تحت وزارت خارجہ نو متحرک رکھیا تے ثابت کیتا کہ ہن پاکستان کسی وی عالمی بلاک دا حصہ بنن دی بجائے، سب لئی “پل” دا کردار ادا کرن لئی تیار اے۔ جس طرحاں اوہناں دی معاشی تے سفارتی ٹیم نے پردے پچھے لاجسٹکس تے پروٹوکول نوں سنبھالیا، اس نے عالمی سطح تے پاکستان دے وقار نوں بے حد ودھایا اے۔
اوہ خاموشی جس نے ایہ سب کجھ آکھیا: جسمانی بولی دا تجزیہ
گل بات دے بعد میڈیا نوں باقاعدہ سانجھے بیان دی کمی اصل وچ دوہاں ملکاں دے تعلقات وچ پائی جان آلی حساسیت دی لوڑ سی۔ تاہم، الوداعی مناظر نے اصل کہانی سنائی: امریکی نائب صدر ڈی جے وائنز: جدوں امریکی نائب صدر اسلام آباد چھڈ رہے سن تے اوہناں دے چہرے دے تاثرات بے حد مطمئن سن۔ اس دی “کمبڑی ہوئی مٹھی” تے پراعتماد چال اک واضح اشارہ سی کہ اوہ “راز” یا “یقین دہانی” حاصل کرن وچ کامیاب ہو گیا سی جس دے لئی واشنگٹن بے چین سی۔ اوہناں دا ایہہ اطمینان پاکستان دی میزبانی تے ثالثی لئی منظوری دی مہر سی۔
ایرانی وفد دا تاثر: دوسری طرف ایرانی وفد وی اپنی واپسی اُتے بہت پرسکون تے مطمئن نظر آیا۔ اگرچہ انہاں نے میڈیا نوں کوئی تفصیلات فراہم نئيں کيتیاں لیکن انہاں دی پراسرار خاموشی تے پراعتماد مسکراہٹ اس گل دی نشاندہی کررہی سی کہ تہران نوں اسلام آباد توں اوہ ضمانتاں ملیاں نيں جو انہاں دے قومی مفاد دے لئی ضروری سن ۔
پاکستان واسطے اک لفظ
ایہناں مذاکرات دا سب توں وڈا فاتح صرف پاکستان اے۔
عالمی شہرت: پاکستان نے ثابت کر دتا اے کہ اوہ عالمی تنازعات نو حل کرن دے قابل اے۔
اسٹریٹجک برتری: فیلڈ مارشل عاصم منیر دی مضبوط گرفت نے دنیا نوں دسیا اے کہ پاکستان دے بغیر کوئی وی علاقائی مسئلہ حل نئیں ہو سکدا۔
سیاسی پختگی: شہباز شریف حکومت نے ثابت کیتا اے کہ اوہ پیچیدہ ترین عالمی حالات وچ وی پاکستان دے مفادات دی حفاظت کرنا جاندی اے۔
حتمی رائے:
اسلام آباد دی دھرتی تے ایہہ مشق تاریخ وچ سنہری اکھراں نال لکھی جائے گی. نتیجہ جو وی ہووے پر دنیا نے ویکھیا اے کہ جدوں فیلڈ مارشل عاصم منیر تے وزیر اعظم شہباز شریف دی ٹیم اک صفحے تے ہووے تے پاکستان ناممکن نوں ممکن بنا سکدا اے۔ ایس تاریخی کارنامے دا سارا سہرا اوہناں دی قیادت تے حب الوطنی نوں جاندا اے۔
84
